صفر تا صد تکنیک‌های ویراستاری متن

صفر تا صد تکنیک‌های ویراستاری متن

افراد زیادی وجود دارند که نوشتن را دوست دارند و می‌خواهند تا روزانه متون زیادی بنویسند. شاید بزرگ‌ترین چالش از نظر کسانی که روزانه به نوشتن می‌پردازند تصحیح و ویرایش این متون است. ویراستاری متن کار چندان پیچیده‌ای نیست و کسانی که بتوانند با اصول ابتدایی آن آشنا شوند قادر خواهند بود که به‌سادگی یک نوشته استاندارد را تهیه کنند. ازآنجایی‌که ویراستاری شغلی بسیار سودمند و آسان نیز هست شما این امکان را دارید که با انجام پروژه‌های ویرایش متن به درآمد بسیار خوبی نیز دست پیدا کنید.

آشنایی با کار ویراستاری

آشنایی با کار ویراستاری

اصول و روش‌های ویراستاری

ویراست مطالب نیز مانند هر کار دیگری مستلزم یادگیری تکنیک‌ها و اصولی است که با آن بتوانید به یک استاندارد قابل‌قبول دست پیدا کنید. ازآنجایی‌که ویراستاری در مقایسه با نویسندگی کار ساده‌تری است و نیاز به خلاقیت و توانمندی چندان ویژه‌ای ندارند پس همه افراد امکان یادگیری آن را دارند با ما همراه باشید تا برایتان اصلی‌ترین نکات این کار را بازگو کنیم.

خوانایی و انسجام محتوا را بررسی کنید.

یکی از بزرگ‌ترین اهدافی که هر کس از نوشتن محتوا دنبال می‌کند این بوده که پیامی را به مخاطب انتقال دهد. اگر نویسنده در بیان این هدف مشکل داشته باشد متن او از جانب ویراستاری قابل‌قبول نخواهد بود. در این میان دو مفهوم بسیار مهم و اساسی به نام‌های خوانایی و انسجام مطرح می‌شود. در ویراستاری متن، خوانایی به هر جمله تعلق می‌گیرد. یعنی اگر در هر جمله از متن شما فعل، فاعل و سایر اجزا در جای درست قرار گرفته باشند و بتوانند یک معنای واحد را بیان کنند یعنی جمله و متن شما خوانایی لازم را دارد.

درصورتی‌که جمله‌ای را بخوانید اما در درک مفهوم آن ابهام داشته باشید لازم است که با کمک دانش ویراستاری محتوا آن را قابل‌درک کنید. اما موضوع بسیار مهم دیگری که لازم است شما با آن آشنا شوید انسجام نام دارد. انسجام یعنی همه جملات با هم مرتبط باشند و در جهت رسیدن به پیام اصلی نوشته شده باشند. گاهی شما متونی را می‌خوانید که هر قسمت از آن به‌صورت مجزا مفهوم دارد اما همه آنها نمی‌توانند یک متن یکپارچه بسازند. شما باید یک‌مرتبه همه مطلب را مطالعه کنید تا متوجه انسجام درونی متن بشوید.

بررسی و پایش متن از وظایف ویراستار

بررسی و پایش متن به عهده ویراستار است

  • عنوان و تیترها را بازبینی کنید.

  • عنوان یکی از مهم‌ترین اجزای هر نوشته محسوب می‌شود زیرا اولین برخورد مخاطب با مطلب از طریق همین عنوان صورت می‌گیرد. شما در زمان ویراستاری متن باید عنوان و پیامی که می‌خواهد به مخاطب برسانید را در نظر گرفته و باتوجه‌به آن، انسجام درونی متن را چک کنید. درصورتی‌که متن از انسجام برخوردار بود اما هیچ ارتباطی با عنوان نداشت می‌توانید آن را بازبینی کرده و برای اعمال تغییرات با نویسنده یا مسئول مربوطه در میان بگذارید.
  • نکته بعدی به تیترها مربوط می‌شود. تیترها و زیر تیترها باید از سایر جملات و مطالب متمایز باشند و شما می‌توانید این کار را درون برنامه‌های کامپیوتری مانند مایکروسافت آفیس ورد انجام بدهید. با پررنگ‌تر کردن تیترها این تمایز ایجاد می‌شود و مخاطب در درک و ایجاد ارتباط بین مفاهیم بهتر می‌تواند عمل کند. نکته دیگر درمورد تیترها این بوده که حتماً باید تیترها و محتوایی که توضیح می‌دهند با یکدیگر مرتبط باشد. سعی کنید تیترها را جذاب طراحی کرده و به سیر درک مخاطب کمک کنید.
  • غلط‌های املایی و نگارشی را تشخیص دهید.

  • هر متن ممکن است در برگیرنده تعدادی اشتباهی نگارشی و املایی باشد که اگر شما از قبل با شیوه صحیح آنها آشنایی داشته باشید می‌توانید به‌سادگی آنها را تشخیص دهید. اشتباه‌های املایی به مواردی مربوط می‌شود که یک کلمه با حروف نادرستی نوشته شده باشد. معمولاً هرچه سابقه شما در نوشتن بیشتر باشد تعداد غلط‌های املایی ناشی از عدم آگاهی شما کاهش پیدا می‌کند. بااین‌حال زمان نوشتن با کامپیوتر یا لپ‌تاپ یک سری اشتباهات املایی تایپی به وجود می‌آید مه در زمان ویراستاری مقاله می‌توان آنها را حذف کرد.
  • در مورد ایرادات و اشتباهات نگارشی نیز می‌توان به استفاده نادرست از علائمی مانند نقطه، ویرگول، دو نقطه، پرانتز و… اشاره کرد. برای نمونه اگر شما ویرگول را در جای درست قرار دهید می‌توانید به خوانایی بهتر یک جمله کمک کنید. اگر جملات را با به‌کارگیری صحیح نقطه کوتاه‌تر کنید درک جملات ساده‌تر می‌شود. در زمان ویراستاری متن شما باید به ارزش علمی متن اهمیت دهید و بدون آنکه به محتوا آسیبی برسد کمک کنید که خواناتر و قابل‌درک‌تر بشود.

تشخیص ایرادات متن توسط ویراستار

ویراستار ایرادات متن را تشخیص می‌دهد.

ساختار صحیح متن را بشناسید.

شما تا این قسمت با نکات و تکنیک‌هایی که به درون متن مربوط می‌شد آشنا شدید و حالا باید به نکات و موارد ساختاری و ظاهری نیز توجه کنید. در این قسمت از آموزش ویراستاری شما باید بدانید که هر جمله بهتر است طولانی تر از دو خط نشود و طول ایده آن حدود 1.5 خط است. هر پاراگراف از چند جمله تشکیل می‌شود و طول درست آن از 2.5 خط الی 4.5 است و نباید بیشتر بشود. همچنین هر تیتر از تعدادی پاراگراف به وجود می‌آید.

از نظر علم ویراستاری متن، بهترین حالت برای متن‌هایی که قرار است روی اینترنت بارگذاری شوند این بوده که هر تیتر حداکثر 250 کلمه داشته باشد. این یعنی که در بیشترین حالت شما در هر تیتر 3 پاراگراف با طول 4.5 خط بنویسید. درصورتی‌که احساس می‌کنید در آن موضوع هنوز باید نوشتن را ادامه دهید زیر تیتر اضافه کنید.

نکات تکمیلی که باید بدانید.

شغل ویراستاری در برگیرنده هزاران نکته است که هرچه شما در مورد آنها بیشتر بدانید کار باکیفیت‌تری ارائه خواهید داد. یکی از نکات رعایت کردن نیم‌فاصله است که کلمات را با ظاهر درست‌تر و بهتری نشان می‌دهد. مورد دیگر به عدم تکرار کردن فعل‌های مشابه مربوط می‌شود. بهتر است که در متن خود از فعل‌های متنوعی استفاده کنید. متنی که ویراستار آن را مطالعه می‌کند نباید هیچ‌گونه سرقت ادبی داشته باشد.

مطالعه مداوم جهت یادگیری کار ویراستاری

یادگیری کار ویراستاری به مطالعه مداوم بستگی دارد.

کلام آخر

ما در این مقاله برای شما صفر تا صد نکات و مطالب مهمی که باید پیش از شروع به کار ویراستاری در نظر بگیرید را بیان کردیم. ویراستاری کردن شغلی است که به دقت بالا و مطالعه مداوم نیاز دارد اما بعد از آنکه توانستید به اصول آن مسلط شوید کار بسیار ساده‌ای پیش رو خواهید داشت. اگر شما به مطالعه علاقه‌مند هستید پس ویراستاری متن برایتان شغل بسیار لذت بخشی خواهد بود. باید در نظر داشته باشید که اصول ویراستاری به همین موارد منتهی نمی‌شود و باید همیشه یادگیری خود را ادامه دهید.

دیدگاه شما